De juridische dreiging van Motorsport UK aan het adres van de FIA heeft tot dusver weinig opgeleverd.
Voorzitter David Richards richtte begin maart een scherpe brief aan de leden van zijn organisatie, waarin hij zijn zorgen deelde over de bestuursstructuur van de FIA. Daarbij richtte hij zijn pijlen nadrukkelijk op FIA-president Mohammed Ben Sulayem.
De reactie van de internationale autosportfederatie, ruim een maand later ondertekend door algemeen directeur Alberto Villarreal, werd door Richards ontvangen als onbevredigend en ontwijkend.
“Wat teleurstellend is in deze brief van Alberto, is de minachting voor de zeer reële zorgen die zijn geuit. Niet alleen door mij, maar door een groeiend aantal mensen,” schreef Richards woensdag. “De bestuursstructuur van de FIA wordt steeds ondoorzichtiger en concentreert macht in handen van slechts één persoon.”
De kern van het conflict draait om transparantie, machtstoename van de FIA-president en een verplicht geheimhoudingsdocument dat Richards moest ondertekenen om een vergadering van de World Motor Sport Council bij te mogen wonen.
Zijn weigering om die zogeheten ‘gag order’ te ondertekenen, vormde het breekpunt.
NDA-kwestie zet intern functioneren onder druk
Richards beschouwt het geheimhoudingsdocument niet als een regulier zakelijke afspraak, maar als een oneigenlijke beperking van het democratisch functioneren binnen de FIA.
In zijn eerdere brief noemde hij het “de druppel,” waarbij hij verwees naar recente interne verschuivingen. Meerdere leden van ethische en controlerende commissies zijn opgestapt of verwijderd.
Volgens Richards gebeurde dit onder een “onduidelijke nevel,” zonder duidelijke motivering of verantwoording.
Het opvallendste punt van kritiek was dat de bevoegdheden van de Audit- en Ethics-commissies in de nieuwe statuten direct zijn overgedragen aan de president.
Dat gebeurde ten koste van onafhankelijke controle en riep bij meerdere betrokkenen direct twijfels op over de integriteit van de organisatie.
“De situatie is verslechterd,” aldus Richards. “Veranderingen aan de audit-structuur en de manier waarop mensen worden vervangen, verhogen de zorg over machtsconcentratie en gebrek aan transparantie.”
De brief van Villarreal, gedateerd op 7 april, is op meerdere fronten ontoereikend. Hij erkent weliswaar Richards’ bezwaar tegen de geheimhoudingsverklaring, maar nuanceert die op een zakelijke manier zonder op de kern van het probleem in te gaan.
“Geheimhoudingsovereenkomsten zijn een standaardonderdeel van zakelijk functioneren,” schreef Villarreal. “Het lekken van informatie schaadt niet alleen de FIA, maar ook onze missie om motorsport toegankelijker te maken.”
Volgens Villarreal stemde een meerderheid van de leden van de World Motor Sport Council in met deze afspraken. Dat Richards als enige weigerde, wordt in de brief gepresenteerd als onbegrijpelijk.
Hoewel deze verklaring een formeel verweer biedt, blijft de fundamentele zorg over bestuursstructuur en machtstoename buiten beschouwing.
Er is geen inhoudelijke reactie op de beschuldigingen van machtsconcentratie, noch op de zorgen over onafhankelijkheid binnen toezichthoudende organen.
Financiële prestaties tegenover bestuurlijke kritiek
De tweede helft van Villarreal’s brief neemt een andere toon aan. Hierin prijst hij de resultaten onder het leiderschap van Ben Sulayem.
De financiële situatie van de FIA is volgens hem verbeterd: van een tekort van 24 miljoen euro in 2021 naar een voorspelde winst van 2,2 miljoen in 2024.
Hoewel dit als verdienste wordt gepresenteerd, gaat deze sectie volledig voorbij aan de centrale zorgen van Richards over transparantie, structuur en machtsmisbruik.
De brief sluit af met een verzoek aan Richards om de reactie te publiceren via Motorsport UK, vergezeld van de mededeling dat de FIA trots is op de koers onder haar huidige president.
Richards blijft ondanks alles openstaan voor overleg, maar zijn toon blijft scherp. In zijn reactie woensdag herhaalde hij dat zijn fundamentele bezwaren zijn genegeerd.
Hij gaf aan open te staan voor overleg met de juridische afdeling van de FIA, mits dat gesprek gebaseerd is op wederzijds begrip en erkenning van de aangedragen punten.
“Ik hoop dat we nog tot een constructieve discussie kunnen komen met de juristen van de FIA,” schreef hij. “De zorgen zijn niet onoverkomelijk, maar zoals het nu staat, zijn de voorwaarden onacceptabel.”
Richards stelde ook dat andere partijen binnen de FIA vergelijkbare bedenkingen hebben geuit en op basis daarvan al aanpassingen in hun overeenkomsten hebben kunnen doorvoeren. Die mogelijkheid kreeg hij zelf echter nog niet.
Tot slot gaf Richards aan dat hij binnenkort in het Midden-Oosten zal zijn en hoopt daar persoonlijk in gesprek te gaan met Ben Sulayem, die zijn eerste fysieke verschijning van het seizoen in Bahrein maakt.
Of dat gesprek zal plaatsvinden, is nog onduidelijk, want ook andere partijen eisen momenteel aandacht van de FIA-president. Zo is onder meer het Concorde Agreement-dossier nog onbeslist en vergt dat dringend overleg.
