In 2025 heeft de FIA haar Driving Standards Guidelines aangescherpt om één ding glashelder te maken: buiten de baan inhalen mag niet als het je een blijvend voordeel oplevert.
Daarmee wil de bond voorkomen dat coureurs “het systeem gamen” door buiten het asfalt een positie te pakken of te behouden. De regel geldt in alle raceklassen onder FIA-toezicht en is bedoeld voor eerlijk, veilig en consistent racen.
Het antwoord op de vraag is dus kort: wie buiten de baan gaat en daar voordeel uithaalt, moet dat voordeel direct teruggeven. Gebeurt dat niet, dan volgt een straf. Maar zoals altijd in de Formule 1 zit de nuance in de details.
Volgens de Driving Standards Guidelines v4.1 is de definitie simpel: de witte lijnen zijn de baan. Kerbs horen daar niet bij. Buiten de baan gaan mag alleen met een gerechtvaardigde reden, zoals het vermijden van een crash of omdat je wordt gedwongen door een ander.
- Binnenkant inhaalactie: je vooras moet minimaal naast de spiegel van de andere auto zitten bij de apex, je moet de bocht gecontroleerd kunnen nemen én binnen de track limits blijven.
- Buitenkant inhaalactie: nog lastiger. Hier moet je vooras bij de apex vóór de andere auto zitten, en je moet de bocht volledig binnen de baan halen.
- Voordeel behouden: elke vorm van tijdwinst, positie behouden of pakken door off-track te gaan, wordt gezien als ‘gaining a lasting advantage’.
Als een auto de baan verlaat en terugkeert in dezelfde positie, beschouwen de stewards dit doorgaans als het behalen van voordeel. Die positie dient dan, volgens de FIA Driving Standards Guidelines v4.1, teruggegeven te worden.
Wat “voordeel behouden” precies betekent
De FIA hanteert drie vormen van voordeel:
- Tijdwinst – sneller door een bocht of chicane door buitenom te gaan.
- Positie behouden – je wordt ingehaald, gaat buiten de baan en blijft toch voor.
- Positie winnen – je pakt een plek door buiten het circuit te rijden.
Het teruggeven van het voordeel moet onmiddellijk gebeuren. Lukt dat niet of weiger je, dan volgt meestal een tijdstraf van 5 of 10 seconden.
Bij twijfel kan de race director de coureur via het team de kans geven om de positie terug te geven, zodat een penalty wordt vermeden. Niet elk uitstapje buiten de baan is een overtreding. De FIA maakt onderscheid tussen bewuste en onvermijdelijke situaties:
- Verlies van controle – bijvoorbeeld door overstuur op een natte baan.
- Crash vermijden – typisch in de eerste bocht na de start.
- Gedwongen worden – als een tegenstander je buiten de baan drukt.
- Al bestraft incident – als het onderdeel is van een ander bestraft voorval.
Belangrijk: ook in uitzonderingen moet je veilig terug de baan opkomen zonder anderen in gevaar te brengen.
Hoe de FIA overtredingen beoordeelt
Elke situatie wordt apart bekeken met zowel objectieve als subjectieve criteria:
- Context van de actie: laat remmen, divebomb, bandenslijtage.
- Reële kans: kon de coureur de bocht op de baan halen?
- Gedwongen of vrijwillig: werd de coureur van de baan geduwd?
- Contact of gevaar: was het een normale raceactie?
- Baanlay-out: bochtcamber, kerbs en gripniveau spelen mee.
Beoordeling gebeurt aan de hand van videobeelden, telemetrie en teamradio. Bij twijfel krijgt de coureur het voordeel van de twijfel, mits er geen gevaar of oneerlijk voordeel was. De FIA werkt in 2025 met duidelijke sancties:
| Overtredingstype | FIA-definitie | Straf |
|---|---|---|
| Inhalen buiten de baan met voordeel | “Gaining a lasting advantage” | 5-10s tijdstraf of positie teruggeven |
| Herhaald of gevaarlijk voordeel | “Deliberate action, unsafe” | Zwaardere straf, penalty points, mogelijke raceban |
| Track limits overschrijden met geldige reden | “Justifiable reason” | Geen straf |
| Gedwongen buiten de baan door tegenstander | “Forced off” | Geen straf |
Let op: bij 12 penalty points in 12 maanden volgt automatisch een raceban.
