De droom van een Formule 1-race in Zuid-Afrika krijgt opnieuw een klap, net op het moment dat het momentum leek te groeien. Toch ontstaat er achter de schermen een nieuw plan dat het verhaal een verrassende draai geeft.
De teleurstelling is voelbaar, maar de ambitie is allesbehalve verdwenen. Sterker nog: juist nu lijkt de strategie scherper te worden dan ooit.
De terugkeer van de Formule 1 naar Afrika blijkt complexer dan gehoopt, en dat begint nu ook officieel door te dringen. Minister van Sport, Kunst en Cultuur Gayton McKenzie erkent dat de plannen voor een Grand Prix voorlopig niet haalbaar zijn.
Hij gaf begin dit jaar al openlijk toe dat de verwachtingen te optimistisch waren. In een interview zei hij letterlijk dat een race “volgend jaar zeker niet” gaat lukken. Daarmee verwijst hij naar eerdere doelen voor 2026 en 2027, die inmiddels van tafel zijn.
“Volgend jaar absoluut niet. We hebben onderschat wat er nodig is om een F1-evenement te organiseren.”
Die uitspraak markeert een kantelpunt. Waar eerst nog werd gesproken over snelle terugkeer, verschuift de focus nu richting een langere termijn.
De minister benadrukt wel dat de ambitie overeind blijft. Hij noemt zijn eigen termijn zelfs “een mislukking” als hij geen deal weet te sluiten. Dat zet de druk intern flink op.
Ondertussen groeit het besef dat Formule 1 organiseren niet alleen draait om een circuit, maar om een compleet ecosysteem van financiën, logistiek en veiligheid. Het iconische Kyalami Circuit speelt nog altijd een centrale rol in het plan.
Ondanks het ontbreken van officiële goedkeuring begon het circuit al met dure upgrades. Er wordt gesproken over investeringen tussen de 5 en 10 miljoen dollar, omgerekend tot zo’n 83 tot 167 miljoen rand.
Dat geld is bedoeld om het circuit naar FIA Grade 1-niveau te tillen. Die stap is cruciaal, want zonder deze certificering is een Formule 1-race simpelweg onmogelijk.
Toch blijft het risico groot, want er is nog geen garantie dat Zuid-Afrika daadwerkelijk een plek krijgt op de kalender. De upgrades tonen wel hoe serieus het project wordt genomen.
Het is geen papieren plan meer, maar een fysieke investering in infrastructuur. Toch wringt daar meteen het probleem: investeren zonder zekerheid maakt het financieel kwetsbaar.
Internationale concurrentie en volle kalender blokkeren kansen
De Formule 1-kalender zit inmiddels ramvol. Met 24 races en meerjarige contracten is er nauwelijks ruimte voor nieuwe locaties. De recente aankondiging van de terugkeer van de Turkse Grand Prix vanaf 2027 maakt de situatie nog lastiger.
Die deal loopt vijf jaar en neemt direct een plek in beslag. Dat betekent dat Zuid-Afrika waarschijnlijk pas vanaf 2029 serieus kans maakt. Slechts drie landen – Singapore, Portugal en Mexico – hebben contracten die rond 2028 aflopen.
Maar zelfs daar is de concurrentie stevig. Thailand dringt hard aan op een plek, en ook andere landen mengen zich in de strijd. De Formule 1 groeit wereldwijd en dat drijft de prijzen op. Hosting fees kunnen oplopen tot tientallen miljoenen per jaar, wat het voor Zuid-Afrika extra moeilijk maakt.
Om het plan nieuw leven in te blazen, wordt nu een opvallende strategie ingezet. President Cyril Ramaphosa wordt actief betrokken bij het bid.
Hij zal later dit jaar samen met McKenzie een Grand Prix bezoeken. Volgens de minister is dat geen symbolisch uitje, maar een werkbezoek met een duidelijk doel.
“Dit is een werkbezoek, geen sociaal bezoek.”
Tijdens dat bezoek wil de delegatie leren, netwerken en de Zuid-Afrikaanse zaak versterken. Het idee is om direct met beslissers binnen de Formule 1 te praten. Daarnaast wordt gewerkt aan een nieuw bod dat aantrekkelijker moet zijn voor de organisatie.
McKenzie zegt zelfs dat ze bouwen aan “een bod dat ze niet kunnen weigeren”. De strategie verschuift dus van snelheid naar overtuiging. Minder haast, meer voorbereiding. De laatste keer dat de Formule 1 in Zuid-Afrika reed, was in 1993.
Die race werd gewonnen door Alain Prost en was het einde van een tijdperk. Daarvoor stond Kyalami jarenlang op de kalender, sinds 1962, maar politieke en financiële problemen maakten daar een einde aan.
Sindsdien is Afrika het enige continent zonder Formule 1-race. Dat wringt, zeker nu de sport wereldwijd groeit. Volgens McKenzie is het “niet acceptabel” dat jonge Afrikaanse fans nog nooit een race op eigen bodem hebben gezien.
Tegelijkertijd laat de realiteit zien hoe moeilijk het is om terug te keren. Eerdere pogingen, ook in de jaren 2000 en recent rond 2023 en 2024, liepen telkens stuk.
