Canada heeft een rijke autosportgeschiedenis. Het land bracht legendes voort als Gilles Villeneuve en Jacques Villeneuve, terwijl Lance Stroll momenteel actief is in de Formule 1.
Toch vindt de wereldkampioen van 1997 dat het fundament onder de Canadese autosport vrijwel ontbreekt.
Tijdens een gesprek met CBC News Toronto stelde Villeneuve dat jonge coureurs simpelweg te weinig mogelijkheden hebben om zich in eigen land te ontwikkelen. Volgens hem begint daar het grootste probleem.
Hij noemde de basis van het systeem zelfs de zwakke schakel. In zijn analyse ontbreekt een natuurlijke ontwikkelingsroute die jonge talenten stap voor stap richting internationale raceklassen kan brengen.
Dat heeft volgens Villeneuve direct gevolgen voor sponsoren. Zonder sterke nationale competities ontstaat er weinig zichtbaarheid, waardoor bedrijven minder geneigd zijn om jonge coureurs financieel te ondersteunen.
Al vroeg in het gesprek maakte hij duidelijk waar volgens hem de kern van het probleem ligt.
“Het probleem zit hem in de basis. Er valt in Canada niets te racen.”
Villeneuve stelde dat het gebrek aan competities ervoor zorgt dat veel jonge talenten al op jonge leeftijd naar de Verenigde Staten of Europa moeten vertrekken.
Daardoor verdwijnt ook de aantrekkingskracht voor Canadese sponsoren, omdat de coureurs hun carrière buiten het land opbouwen.
Volgens Villeneuve verandert de situatie pas wanneer een coureur daadwerkelijk de Formule 1 bereikt. Vanaf dat moment krijgt een coureur toegang tot een wereldwijd publiek en wordt sponsoring aanzienlijk eenvoudiger.
Het probleem zit volgens hem echter in de jaren daarvoor. Juist in de periode waarin een talent enorme investeringen nodig heeft, ontbreekt vaak de financiële ondersteuning.
Dat zorgt voor een vicieuze cirkel. Er zijn weinig raceklassen, waardoor er weinig aandacht ontstaat. Door die beperkte aandacht blijven sponsoren weg, waarna nog minder talenten kunnen doorgroeien.
Villeneuve benadrukte dat het bereiken van de Formule 1 tegenwoordig vaak moeilijker is dan het behouden van een plek zodra iemand daar eenmaal arriveert.
Hij stelde dat de route naar de top financieel steeds zwaarder wordt en dat juist die fase veel Canadese talenten tegenhoudt.
De explosieve stijging van de kosten
Naast het gebrek aan infrastructuur wees Villeneuve op een tweede groot probleem: de enorme kostenstijging in de juniorcategorieën.
Volgens hem zijn de budgetten de afgelopen jaren fors opgelopen zonder dat daar duidelijke sportieve redenen voor bestaan. Hij gebruikte daarbij Formule 2 als voorbeeld.
Waar een seizoen in de opstapklasse vroeger ongeveer 2,5 miljoen euro kostte, ligt dat bedrag inmiddels rond de 4,5 miljoen euro. Opmerkelijk genoeg zijn er volgens Villeneuve niet meer races bijgekomen en wordt nog steeds met dezelfde generatie auto’s gereden.
Hij begrijpt daarom niet waarom de kosten zo hard zijn gestegen.
“Neem bijvoorbeeld de Formule 2; de budgetten waren vroeger €2,5 miljoen. Nu zijn ze €4,5 miljoen.”
Volgens Villeneuve is er geen logische verklaring voor die ontwikkeling. Daardoor wordt het vrijwel onmogelijk om voldoende sponsoring te vinden om een jong talent naar de top te begeleiden.
Villeneuve wees ook op een bredere verandering binnen de autosportwereld. Volgens hem zijn steeds meer families bereid om enorme bedragen te investeren in de racecarrière van hun kinderen.
Daardoor hebben teams minder noodzaak om zelf sponsoren te zoeken. Wanneer een familie de benodigde miljoenen kan betalen, is de financiële zekerheid immers direct aanwezig.
Volgens Villeneuve heeft die ontwikkeling de markt veranderd. Niet omdat racen duurder is geworden, maar omdat er voldoende mensen zijn die bereid zijn om die hogere bedragen te betalen.
Hij ziet daarbij een duidelijke verschuiving ten opzichte van eerdere generaties. De populariteit van de autosport speelt daarin volgens hem een belangrijke rol.
Daarnaast wees hij op een andere maatschappelijke verandering. Waar racen in de jaren zeventig als gevaarlijk werd gezien en ouders hun kinderen vaak ontmoedigden, zien veel ouders autosport tegenwoordig juist als een veilige en aantrekkelijke carrièreoptie.
Historisch gezien heeft Canada slechts vijftien Formule 1-coureurs voortgebracht. Samen waren zij goed voor 518 Grand Prix-starts, 17 overwinningen, 16 polepositions en 39 podiumplaatsen.
De grootste namen blijven Gilles Villeneuve en zijn zoon Jacques Villeneuve. Gilles behaalde zes overwinningen tussen 1977 en 1982 en groeide uit tot een nationale held. Jacques volgde hem op en werd in 1997 wereldkampioen met elf Grand Prix-zeges.
In de moderne periode vertegenwoordigde Lance Stroll Canada op het hoogste niveau. Hij behaalde meerdere podiumplaatsen en zorgde voor de laatste Canadese poleposition tijdens de Grand Prix van Turkije in 2020.
Het laatste Canadese podium dateert eveneens uit 2020, toen Stroll als derde finishte tijdens de Grand Prix van Sakhir.
Daarmee wacht Canada inmiddels al sinds 1997 op een nieuwe Formule 1-overwinning van een landgenoot. De problemen die Villeneuve beschrijft sluiten aan bij bredere ontwikkelingen binnen de Canadese autosport.
Een belangrijke factor was het vroege verbod op tabakssponsoring. Jarenlang vormde Players, een Canadese tabaksmaatschappij, een van de belangrijkste financiers van jonge autosporttalenten. Toen die sponsoring verdween, droogde een groot deel van de financiering op.
Daarnaast speelt het klimaat een rol. Grote delen van Canada liggen maandenlang onder sneeuw, waardoor karting en jeugdcompetities vaak beperkt blijven tot de periode tussen mei en september.
Europese talenten kunnen vrijwel het hele jaar rijden, terwijl Canadese coureurs veel minder rijtijd opbouwen.
Ook cultureel staat autosport niet bovenaan de prioriteitenlijst. Hockey trekt traditioneel het grootste deel van de aandacht en investeringen, waardoor autosport een relatief kleine positie behoudt.
Daar komt nog bij dat ongeveer 95 procent van de toekomstige Formule 1-talenten uit Europa afkomstig is. Canadese coureurs moeten daardoor vaak al op zeer jonge leeftijd naar Europa verhuizen, wat extra kosten en obstakels met zich meebrengt.
